Show menu Search
Mass Media
Ministry of Industry and Infrastructural Development of the Republic of Kazakhstan

You are here

ӘЛЕУМЕТТІК-ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕР БОЙЫНША САЛАЛЫҚ КЕЛІСІМ

Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму министрлігі, Қазақстан Республикасының «Атамекен»ұлттық кәсіпкерлер палатасы, «Құрылыс комплексі және тұрғын-үй коммуналдық шаруашылық қызметкерлерінің салалық кәсіподағы» қоғамдық бірлестігі арасындағы

2018-2020 жылдарға арналған

ӘЛЕУМЕТТІК-ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕР БОЙЫНША САЛАЛЫҚ КЕЛІСІМ

 

Қазақстан Республикасының

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау

министрлігінде

2017 жылдың ___ ______  № тіркелді

 

Астана қ.

I.  ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

1.1. 2018-2020 жылдарға арналған Қазақстан Республикасының құрылыс саласы, өнеркәсіптік құрылыс материалдары және тұрғын-үй коммуналдық шаруашылығы бойынша осы салалық келісім (бұдан әрі - Келісім) Қазақстан Республикасының құрылыс кешенін және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық ұйымдарының тұрақты және тиімді қызметінің мақсатында, Қазақстан Республикасының конституциясына, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне (бұдан әрі - Кодекс), «Кәсiптiк одақтар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 2014 жылғы 27 маусымдағы Заңына, Қазақстан Республикасымен ратификацияланған Халықаралық еңбек ұйымының (ХЕҰ) конвенцияларына сәйкес жасалды және құрылыс саласының қызметкерлері және жұмыс берушілері арасындағы әлеуметтік-еңбек және экономикалық қатынастарды ретеудің, құрылыс материалдарын өндірудің және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығының (бұдан әрі - сала) жалпы қағидаларын, еңбекті төлеудің жалпы шарттарын, сала қызметкерлерінің еңбек кепілдіктерін және льготаларын, сондай-ақ әлеуметтік серіктестік тараптарының құқықтарын, міндеттерін және жауапкершіліктерін белгілейтін жалпы шарттарды белгілейді.

1.2. Келісімнің Тараптары:

- Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму министрлігі (бұдан әрі - Министрлік) атқарушы органының атынан мемлекет;

«Құрылыс комплексі және тұрғын-үй коммуналдық шаруашылық қызметкерлерінің салалық кәсіподағы» қоғамдық бірлестігі (бұдан әрі - кәсіподақ) атынан:

- Қызметкерлердің өкілдері;

Қазақстан Республикасының «Атамекен»ұлттық кәсіпкерлер палатасы (бұдан әрі – Жұмыс беруші);

- Қызметкерлердің өкілдері болып табылады.

1.3. Келісімнің міндеттері және қағидаттары:

- сала ұйымының тұрақты жұмысын қамтамасыз ету;

- өнімді еңбек, сала қызметкерлерінің өмірлік деңгейін арттыру үшін жағдайлар жасау, жаңа жұмыс орындарын сақтау және құру жолымен қызметкерлердің жұмыспен қамтылуына жәрдемдесу, біліктілікті арттыру және қызметкерлерді қайта оқыту;

- сала ұйымдарындағы ұжымдық шарттарды жасау бойынша бірыңғай талаптарды, қағидаларды, тәртіптерді, әдістемелік тәсілдерді және ұсынымдарды әзірлеу;

- өндірістегі салауатты және қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз ету;

- өзара сенім негізінде әлеуметтік серіктестікті дамыту, тараптардың ақпаратпен алмасуы және ынтымақтастығы.

1.4. Осы Келісімнің әрекет етуі мыналарға қолданылады:

- тиісті қызмет саласының мемлекеттік органдарына;

- сала мекемелерінің, кәсіпорындарының және ұйымдарының жұмыс берушілеріне,

- Кәсіподақ мүшелері болып табылатын сала мекемелерінің, кәсіпорындарының және ұйымдарының жұмыс берушілеріне.

1.5. Осы Келісіммен көзделген әлеуметтік жеңілдіктер мен кепілдіктер кәсіподақ мүшелеріне, сондай-ақ кәсіподақ мүшелері болып табылатын, бірақ олардың мүдделерін білдіру үшін кәсіподаққа уәкілеттік беретін және жалақыдан ай сайын 1% кем емес мөлшерде ақшалай қаражатты (жарналарды) кәсіподақ ұйымына аударатын қызметкерлерге қолданылады.

1.6. Келісім тараптары ақпарат жариялауға жатпайтын коммерциялық құпия немесе  ақпарат болып табылмайтын жағдайда Келісімді орындауға қатысты әлеуметтік-экономикалық сипаттағы сұратылатын мәселелер бойынша толық және сенімді ақпаратты бір-біріне ұсынады.

II. ӘЛЕУМЕТТІК СЕРІКТЕСТІК ШЕҢБЕРІНДЕГІ САЛАНЫҢ БАҒДАРЛАМАЛЫҚ ЖӘНЕ СТРАТЕГИЯЛЫҚ ҚҰЖАТТАРЫН ҚАРАУ ТӘРТІБІ

2.1. Министрлік әлеуметтік серіктестік шеңберінде бағдарламалық және стратегиялық құжаттарды әзірлеудің және іске асырудың үйлестірушісі.

2.2. Министрлік:

1) қызметкерлердің еңбегіне, лайықты жалақысына, қауіпсіз еңбек жағдайларына, демалысты ұйымдастыруға, жеңілдіктер мен кепілдіктерді сақтауға конституциялық құқықтарды қамтамасыз ету бойынша Кәсіподақ пен Жұмыс берушілердің қатысуымен салааралық саясатты жүргізеді;

2) нысаналы, ғылыми-техникалық және инновациялық бағдарламалардың мемлекеттік тапсырыс берушісінің функцияларын жүзеге асыру кезінде Салалық келісіммен белгіленген нормаларды ескере отырып, жұмысшылардың еңбегін төлеуге шығындарды анықтау бөлігіндегі баға саясатына қатысады;

3) Келісімді жасау және іске асыру бойынша келіссөздерге қатысу жолымен әлеуметтік серіктестіктің салалық жүйесін нығайтуға және дамытуға жәрдемдеседі;

4) жұмыс берушілер мен қызметкерлердің өкілдерімен бірге өндірістердің, цехтардың, мамандардың және лауазымдардың еңбек бойынша салалық тізімін, сондай-ақ ауыр жұмыстардың, зиян жұмыстардың (ерекше зиян) және (немесе) қауіпті еңбек жағдайлары тізімін әзірлейді және уәкілетті мемлекеттік органдарға бекітуге енгізеді;

5) Қазақстан Респібликасының заңнамасына сәйкес олардың табысты қызмет етуі үшін сала ұйымдарына мемлекеттік қолдау көрсетеді;

6) салаға, оның ішінде шетелдік инвестицияларды тартуға жәрдемдеседі;

7) саланың әлеуметтік-экономикалық даму стратегияларының негізгі бағыттарын түсіндіруге қатысу және орындарда оның практикалық жүзеге асырылуына жәрдемдеседі;

8) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өз құзіреттілігінің шеңберінде құрылыс материалдарының отандық индустриясын барынша дамытуға жәрдемдеседі.Заңмен белгіленген тәртіпте құрылыста олардың басым қолданылуына жәрдемдеседі;

9) алқа отырысының жұмысына, кеңестерге қатысуға, саланың ең үздік ұйымы үшін конкурс жүргізуге, сондай-ақ кәсіби мерекені ұйымдастыруға және жүргізуге Кәсіподақ және Жұмыс берушілердің өкілдерін тартады;

10) лайықты қызметкерлерді мемлекеттік және салалық наградалармен марапаттау туралы Кәсіподақтың және Жұмыс берушілердің ұсыныстарын қарайды және сала ұйымдарының басшыларын мемлекеттік, салалық наградаларымен және атақтарымен марапаттау үшін мына жағдайларда материалдарды бекітеді:

- жалақы бойынша ұйымның қарыздарының болмауы;

- осы Келісіммен белгіленген шарттарға ұйымдағы жалақы мөлшерінің сәйкес келуі;

- ауыр және қатерлі өндірістегі жазатайым оқиғалардың болмауы.

11) бұқаралық ақпарат құралдарында сала қызметкерлерінің жалақы деңгейінің өзгерілуіне қолданылады.

Әлеуметтік серіктестік шеңберіндегі бағдарламалық және стратегиялық құжаттарды әзірлеудің, сондай-ақ оларға өзгертулер мен толықтыруларды енгізу бастамшысы ретінде Келісім Тараптарының кез келгені шығуға құқылы.

2.3. Тараптар сала ұйымдарының әлеуметтік-экономикалық қызметін тұрақтандыруға және дамытуға бағытталған іс-шараларды жүзеге асырады және сала ұйымдарындағы еңбек заңнамасын, еңбек құқығының нормаларынан тұратын өзге нормативтік құқықтық актілерді және халықтың жұмыспен қамтылуын сақтау бойынша, сондай-ақ табылған бұзушылықтарды жою бойынша заңнамамен бекітілген іс-шараларды қабылдайды;

2.4. Осы салалық Келісіммен Тараптар мына тәртіпте әрекетті жүзеге асыруға келісті:

1) Тараптардың әлеуметтік серіктестікті келісу бойынша Салалық комиссия туралы ережені бекітеді. Салалық комиссия қатысушыларының жеке құрамы паритетті негізде әр Тараппен дербес қалыптасады. Саланың бағдарламалық және стратегиялық құжаттарының мазмұны бойынша ұсыныстар Салалық комиссиямен қаралады және бекітіледі;

  2) келісілген айқындаманы түпкілікті әзірлеу мақсатында Салалық комиссия ұжымдық келіссөздерді және өзара кеңестерді жүргізеді;

3) ұйымның қажеттілігін ескере отырып, сала үшін жұмыс кадрларын даярлау бағдарламасын әзірлеу;

4) перспективті даму және сала ұйымдарының бәсекеге қабілеттілігін артыру бағдарламаларын іске асыруға жәрдемдесу.

III. ӘЛЕУМЕТТІК СЕРІКТЕСТІКТІ ЖӘНЕ САЛАДАҒЫ ДИАЛОГТЫ ДАМЫТУ

3.1. Тараптар келісті:

1) әлеуметтік серіктестікті ары қарай дамытуды қамтамасыз етуге қажет, әлеуметтік және экономикалық дамудың және саладағы әлеуметтік және еңбек қатынастарының негізгі мәселелері бойынша шешімдерді қабылдау кезінде оның мүмкіндіктерін тиімді пайдалануға;

2) әлеуметтік серіктестіктің негізгі мақсаттары еңбек шиеленістерінің алдын алуға, қызметкерлерге олардың құқықтарын түсіндіруге, әлеуметтік-еңбек қатынастарын реттеу практикасын талдауға және жетілдіруге және әлеуметтік серіктестік және ұжымдық-шарттық реттеу қағидаттарын енгізуге;

3) салалық деңгейдегі әлеуметтік серіктестік, оның ішінде Тараптар мүдделерін келісу кеңестер және келіссөздер жүргізу жолымен Салалық комиссиямен қамтамасыз етіледі;

4) Салалық комиссия Қазақстан Республикасының заңнамасымен бекітілген құзіреттілік шегінде Салалық келісімді әзірлеуге және қабылдауға қатысады және бекітілген Ережеге және жұмыс жоспарларына сәйкес әрекет етеді.  Салалық комиссия шешімі келіссөздерде барлық Тараптардың келісімге келу негізінде ғана қабылданады және тиісті хаттамалармен рәсімделеді;

5) бір жылғы жұмыс нәтижелерінің жүргізілген қорытындылары және кәсіби мерекеге жеңімпаздарды марапаттау бойынша ең үздік ұйым, сала кәсіпорыны конкурстарын жүргізу;

6) сала қызметкерлерінің жоғары білікті еңбегінің беделін арттыру, еңбек өнімділігін, олардың жетістіктерін және озық тәжірибесін насихаттау мақсатында конкурстар жүргізеді;

7) заңнамамен және осы Келісіммен белгіленген қызметкерлерге және олардың отбасыларына берілетін әлеуметтік кепілдіктерді және жеңілдіктерді орындауды қамтамасыз ету және ұжымдық шарттарды жасау кезінде осы кепілдіктердің және жеңілдіктердің тізімін кеңейтуде қызметкерлердің және жұмыс берушілердің құқықтарын шектемеуге;

8) Қазақстан Республикасының заңнамасын, әлеуметтік жауапкершілікті, өзара құрметті мүлтіксіз сақтау қағидаттарын басшылыққа ала отырып, даулы жағдайларды шешу кезінде Тараптармен әзірленген нормативтік актілерді басшылыққа алуға және тануға;

9) ұжымдық еңбек дауларының туындауына алып келуі мүмкін себептерді және жағдайларды жою бойынша алдын алу іс-шараларын қабылдау;

10) сала ұйымдарында қауіпсіздік және еңбекті қорғау бойынша өндірістік кеңестерді құру, еңбекті қорғау талаптарын қамтамасыз ету, өндірістік травматизмнің және кәсіби сырқаттың алдын алу, сондай-ақ жұмыс орындарындағы шарттарды тексеру және еңбекті қорғау жүргізу бойынша кәсіподақтармен ортақ әрекетті жүргізу;

11) ерекше ерекшеленген сала қызметкерлерін мына көтермелеулерге ұсыну:

- «Еңбек ардагері» медалі, «Құрметті  құрылысшы» ведомстволық наградасы, Министрліктің құрмет грамотасына;

- «Кәсіподақтарға сіңірген еңбегі үшін» Қазақстан Республикасы Кәсіподақтары федерациясының кеуде белгісі, құрмет грамотасы;

- «Елеулі еңбегі үшін» салалық кәсіподағының кеуде белгісі, құрмет грамотасы, ақшалай сыйақы және естелік сыйлықтар;

- үшінші дәрежедегі ҚР «Атамекен» ҰКП кеуде белгісі, құрмет және естелік сыйлықтары;

- «Даңқты құрылысшы» Қазақстан құрылысшылары қауымдастығының кеуде белгісі, құрмет грамоталары, естелік сыйлықтар.

3.2. Тараптар әлеуметтік серіктестікке:

1) Салалық комиссия жұмысы арқылы;

2) келісімдер және ұжымдық шарттардың жобаларын әзірлеу және оларды жасау арқылы;

3) еңбек қатынастарын және олармен тікелей байланысы өзге қатынастарды реттеу, еңбек саласындағы қызметкерлердің құқығына кепілдікті қамтамасыз ету және Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасын жетілдіру мәселелері бойынша өзара кеңестер (келіссөздер) арқылы;

4) Кодекспен, ұжымдық шартпен және ұйымның жарғысымен көзделген өкілдіктер шеңберінде ұйымды басқаруға қызметкерлердің немесе олардың өкілдерінің қатысуын қамтамасыз ету арқылы қатысады.

3.3. Тараптар өкілдерінің Келісімді жасау, өзгерту, толықтыру бойынша келіссөздерге қатысудан бұлтаруы немесе Келісімге қол қоюдан негізсіз бас тартуы, келіссөздерді жүргізу мерзімдерінің бұзылуы және тиісті комиссия жұмысын қамтамасыз етпеу, келіссөздерді жүргізу үшін қажет ақпаратты ұсынбауы және Келісім ережелерін сақтағаны үшін бақылауды жүзеге асыруы, оның шарттарын бұзуы немесе орындамауы Қазақстан Республикасының заңымен белгіленген жауапкершілікке алып келеді.

3.4. Министрлік және Жұмыс берушілер заңнамамен және келісіммен бекітілген шарттарда және тәртіпте Қазақстан республикасының Еңбек заңнамасын сақтай отырып, қоғамдық бақылауды жүзеге асыру үшін Кәсіподақтың құқығын таныйды.

3.5. мақсаттары қандайда бір органдарға және ұйымдарға тура немесе жанама кәсіпорындарды бағындыру немесе олардың құқықтарын шектеу, сондай-ақ «Кәсіби одақтар туралы» ҚР Заңымен және кәсіподақтар жарғысымен көзделген олардың қызметіне кедергі келтіру болып табылатын кез келген әрекетке тыйым салынады.

3.6. Кәсіподақтарға сайланбалы кәсіподақтық органдардың мүшелері туралы Жұмыс берушілерге ақпарат беру қажет.

3.7. Негізгі жұмысынан босатылмаған сайланбалы кәсіподақ органдарының мүшелері кәсіподақ органының дәлелді пікірінсіз тәртіптік жазаға ұшырамайды, олардың мүшелері олар болып табылады. Негізгі жұмысынан босатылмаған кәсіподақ органы басшысы (төраға) жоғары тұрған кәсіподақ органының дәлелді пікірінсіз тәртіптік жазаға тартыла алмайды. Кәсіподақ органының дәлелді пікірі жұмыс берушінің өтініші келіп түскен күннен бастап үш жұмыс күні ішінде жұмыс берушіге ұсынылады.

3.8. Жұмыс берушінің бастамасы бойынша сайланбалы кәсіподақ органдарының төрағасы мен мүшелерінің негізгі жұмысынан босатылмайтын мүшелерімен бас тартуы заңды тұлғаны тарату немесе жұмыс берушіні тоқтату жағдайларын қоспағанда, олардың кәсіподақ ұйымының мүшесі болып табылатын негізделген қорытындысын ескере отырып, еңбек шартын бұзудың жалпы тәртібіне сәйкес рұқсат етіледі.

Кәсіподақ органының бастығы (төраға) негізгі жұмысынан босатылмаған, заңды тұлғаны тарату немесе жұмыс берушінің қызметін тоқтату жағдайларын қоспағанда, жоғары кәсіподақ органының дәлелді қорытындысынсыз жұмыс берушінің бастамасы бойынша босатылуы мүмкін емес.

3.10. Кәсіптік одақтарға жататындар Қазақстан Республикасының заңдарымен кепілдендірілген азаматтардың әлеуметтік-экономикалық, саяси, жеке құқықтары мен бостандықтарының шектеулері мен артықшылықтарын тудырмайды.

3.11. қызметкердің кәсіподаққа мүшелігі болуы, оған кіру немесе шығуына байланысты жұмыс берушінің бастамасы бойынша жұмысқа қабылдауда, жұмысты насихаттауда кемсітушілікке, сондай-ақ еңбек шартын тоқтату тыйым салынады.

3.12. Кəсіподаққа кіруге, одақтан шығуға жəне басқа бірлестіктерге қосылуға немесе кәсіподақты өз еркімен таратуға мәжбүрлеу үшін адамдарды қорқыту немесе басқа да заңсыз әрекеттерге ықпал етуіне тыйым салынады.

3.13. Кәсіподақ органдарына сайланған кәсіподақ қызметкерлерінің жұмыс уақыты жалпы және арнайы жұмыс өтіліне Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген тәртіппен енгізіледі.

3.14. Кәсіподақ ұйымы органына сайланған бос жұмыс уақытында жұмыс істейтін бос жұмысшылар ұйымның ұжымдық шартына сәйкес әлеуметтік кепілдіктер мен жеңілдіктерді, сондай-ақ басқа қызметкерлерді пайдаланады.

3.15. Жұмыс берушілер:

- кəсіподақтың жəне оның ұйымдағы құрылымдық бөлімшелерінің заңмен бекітілген құқықтары мен кепілдіктерін сақтайды;

- Кəсіподақтардың өкілдері, олардың филиалдары мен өкілдіктері, Кəсіподақтардың басқа (аумақтық) ұйымдарының Кəсіподақтар мүшелері мен олардың жұмыс орындары белгіленген тәртіпте осы Келісімде көзделген міндеттемелерді орындау үшін жұмыс істейтін ұйымдарға баруына кедергі жасамайды;

- Тараптардың келісімі бойынша жұмыскерлер мен олардың отбасы мүшелерінің демалысы мен денсаулығын жақсарту үшін материалдық ресурстар, техникалық жабдықтар және жылжымайтын мүлік Кәсіподақтар үшін тегін пайдалануға беріледі;

- Кәсіподақ мүшелерінің мүддесі үшін кәсіподақтар шақыратын съездерде (конференцияларда), сондай-ақ олардың пленумдарының, президиумдардың жұмысында делегаттар ретінде қатысуы үшін ұжымдық шарттар және келісімдерде көзделген мерзімдерде және тәртіпте кәсіподақ органдарының мүшелерін негізгі жұмысынан босатады;

- Кәсіподақ органдарына сайланған лауазымға сайлануына байланысты, қызметтен кеткен күннен бастап бұрынғы жұмысына (лауазымына) немесе ол болмаған жағдайда сол ұйымдағы басқа балама жұмысқа (лауазымға) байланысты жұмыстан шығарылған адамдарға;

- кәсіподақ ұйымының органдарына сайланған кәсiптiк одақтың қызметкерлерiн, ұжымдық шарттарда тиiстi ережелердiң болуы жағдайында ұйым қызметкерлерiне берiлген әлеуметтiк және еңбек құқықтары мен жеңiлдiктерiн ескере отырып бередi;

- Кәсіподақтар, олардың филиалдары мен өкілдіктері, бастапқы ұйымдарға алдын-ала кеңестер өткізу үшін бос үй-жай беру, сондай-ақ ақпаратты жалпыға қолжетімді жерде орналастыру мүмкіндігін жасайды;

- кәсіподақ мүшелеріне жұмыс уақытында, кәсіподақ жарғысында айқындалған мерзімде және ұжымдық келісімдерде белгіленген тәртіпте еркін жиналыс өткізу құқығын бере алады;

- осы Келiсiмдi өнеркәсiп ұйымдарына енгiзу үшiн жағдайлар жасауға, ұсыныстарды қарайды, кәсіподақтар өкілдерінің атынан кәсіподақ ұйымдары қызметкерлерімен келіссөздер, консультациялар жүргізеді және ұжымдық шарт жасайды, сондай-ақ Кодексте көзделген тәртіп және жағдайларда басқа да міндеттерді орындайды;

- Кодекстің және ұжымдық шарттың талаптарымен айқындалған жағдайларда кәсіподақтың пікірін ескере отырып, еңбек заңнамасының нормаларын қамтитын жергілікті нормативтік актілерді бекітеді;

- қызметкерлерге осы салалық Келісімнің болуы туралы хабарлау, оларды ұжымдық шартқа және оның қосымшаларына, олардың жұмыс істеу тәртібіне, сондай-ақ жұмыс берушінің олардың әлеуметтік және еңбек құқықтарына және міндеттеріне қатысы бар актілерімен таныстырады;

- қызметкердің жазбаша өтініші негізінде және кәсіподақтың есепшотына негізделген ай сайынғы мүшелік жарналарды есептік айлық жалақыдан ұйымның есеп-қисап бөлімі арқылы ай сайын, айдың алғашқы он күнінен кешіктірмей сақтауға міндеттенеді.

- қамтамасыз етуге бағытталған шаралар:

1) лайықты және әділ жалақы;

2) қызметкерлердің тиісті ұйымдардың қызметінің түпкілікті нәтижелеріне қосқан үлесіне сәйкес нақты жалақының өсуі;

3) салауатты және қауіпсіз еңбек жағдайлары;

4) жұмыскерлерді жұмыспен қамту;

5) қызметкерлердің біліктілігін және біліктілігін арттыру;

6) әлеуметтік саланы реформалауды ескеретін корпоративтік әлеуметтік кепілдіктер.

- кәсіподаққа пайда болған еңбек даулары (қақтығыстар), жаппай қысқарту, ереуілдер, әлеуметтік әріптестік жүйесінің жай-күйін бағалау үшін қажетті өзге де жағдайлар туралы ақпарат беріледі.

- білім беру мекемелерімен түлектерді өз ұйымдарында жұмысқа қабылдайтын сала үшін кадрлар даярлау туралы келісімдер жасасады.

- әлеуметтік әріптестік саласындағы қызметкерлердің құқықтық сауаттылығын арттыруға және осы Келісімде белгіленген тәртіппен қызметкерлердің конституциялық құқықтарын қорғауды күшейтуге қатысады.

- медициналық куәлiкке сәйкес жылдың жазғы кезеңiнде қалпына келтiруге мiндеттi қызметкерлер мереке күндерiнде белгiленген мерзiмге қарамастан, санаториялық-курорттық емдеу мерзiмiне еңбек демалысын бередi.

- егер қызметкерлер саны немесе қызметкерлер санының азаюына байланысты зейнеткерлік жасқа жеткенге дейін (2 жылға дейін) жұмысқа орналасу мүмкіндігі болмаса, ұжымдық келісімдерде Қазақстан Республикасының заңнамасында қарастырылған заңдардан тыс жалақы төлеуді қарастыру.

3.15. Жұмыс беруші мектептерге (балабақшаға, балалар үйіне, спорт клубына және т.б.) балаларды қолдауды қамтамасыз ету, аз қамтылған жұмысшыларға материалдық көмек көрсету бойынша спорттық, мәдени іс-шараларды қаржыландырады, осы мақсатта кемінде 1% -ы ұйымның еңбекақы мөлшерінде алғашқы кәсіподақ ұйымының шотына төлейді.

3.16. Кәсіподақтар:

1) Тараптарға осы Келісімді іске асыруда, өнеркәсіптің тиімділігін тұрақтандыруға және жетілдіруге, жаңа технологияларды енгізуге, еңбек тәртібін күшейтуге, салалық ұйымдардың тиімді жұмысын қамтамасыз етуге жәрдемдеседі;

2) еңбек ретін, еңбек тәртібін, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау туралы ережелерді сақтауға, жұмыс істейтін жалақы жүйесін түсіндіруге және тұрақты әлеуметтік диалог негізінде олармен қарым-қатынас орнатуға бағытталған жұмыстарды жүргізеді;

3) осы Келісімде көзделген тәртіппен немесе Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес салалық ұйымдарда еңбек заңнамасының сақталуына қоғамдық бақылауды жүзеге асырады;

4) еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау бойынша Өндірістік кеңес жұмысының шеңберінде еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жағдайына тексеріс жүргізеді, жұмыс берушілермен еңбек қауіпсіздігі мен жарақаттануына және кәсіптік ауруларға жол бермеу туралы талаптарды бірлесіп қолданады;

5) семинарлар өткізу арқылы техникалық еңбек инспекторларын оқытуды ұйымдастырады және жетілдіреді;

6) Тараптар осы Келісім бойынша өз міндеттемелерін орындаған шартта, еңбек қақтығыстарын, ереуілдерді және жұмыстарды тоқтатуды (тоқтата тұруды) болдырмау туралы Келісімнің қолданылу кезеңінде шаралар қабылдайды;

7) салауатты өмір салтын насихаттау, жұмыскерлердің, аз қамтылған отбасылардың, мүгедектердің профилактикалық медициналық тексерулерін қамтамасыз етуге, сондай-ақ санаторлық-курорттық емдеуді, қызметкерлердің балалары үшін сауықтыру мен сауықтыру жұмыстарын жүргізеді;

8) кәсіподақпен мүдделері бар қызметкерлердің сақталуын қамтамасыз ету, ереуілдер, бейбіт жиналыстар, митингілер, пикеттер мен демонстрациялар өткізу тәртібі туралы, жұмыс берушілерді коллективті кәсіподақ органдарының шешімдерін уақтылы ақпараттандыру және оларды жоспарланған ұжымдық әрекеттер туралы ескертеді;

9) кәсіподақ мүшелерінің әлеуметтік-экономикалық және еңбек құқықтары мен мүдделерін қорғауға, оларға құқықтық және консультативтік көмек көрсетеді;

10) кәсіптік одақ мүшелерінің арасында құқықтық сауаттылықты арттыру, оның ішінде Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасының негіздері, келіссөздер жүргізу қабілеттілігін дамыту және еңбек даулары бойынша консенсусқа жету үшін түсіндіру жұмыстарын жүргізеді;

11)  кәсіподақ органына жұмыс берушімен қарым-қатынаста өздерінің мүдделерін білдіруге уәкілетті кәсіподақ мүшелері болып табылмайтын қызметкерлердің мүддесін білдіреді;

12) салалық қызметкерлерді әлеуметтік-еңбек қатынастары мәселелері бойынша қабылданған шаралар мен шешімдер туралы хабардар ету;

13) Еңбек және әлеуметтік-экономикалық мәселелер бойынша нормативтік құқықтық актілердің жобаларын дайындау және қарау жөніндегі комиссиялардың, жұмыс топтарының жұмысына қатысады;

14) ұжымдық еңбек дауларын қарау кезінде келісу комиссияларының құрамына, жеке еңбек дауларын, сондай-ақ келісу комиссияларын және еңбек арбитражын қарауға қатысады;

15) қаржы ресурстарының қолжетімділігімен, қызметкерлер арасында спорттық, спорттық және мәдени іс-шаралар, сондай-ақ халықаралық және ұлттық деңгейлерде ұйымдастырады.

IV. ӘЛЕУМЕТТІК-ЕҢБЕК ЖАНЖАЛДАРЫНЫҢ ЖӘНЕ ЕРЕУІЛДЕРДІ БОЛДЫРМАУ ЖӘНЕ АЛДЫН АЛУ ШАРАЛАРЫ

4.1. Тараптар Келісімнің қолданылу мерзімінде ұжымдық еңбек даулары мен ереуілдердің пайда болуына әкелуі мүмкін себептер мен жағдайларды жою жөнінде алдын-ала шара қолдану туралы уағдаласты.

4.2. Қауіпті өндірістік объектілер ретінде жіктелген ұйымдарда Тараптар еңбек дауларын келісім рәсімдері арқылы ғана және кейіннен заңсыз деп танылуы мүмкін әрекеттердің алдын алу үшін талап етеді.

Осы мақсаттарда:

4.3. Министрлік әлеуметтiк әрiптестiк пен әлеуметтiк және еңбек қатынастарын реттеу жөнiндегi Салалық комиссия жұмысының шеңберiнде республикада немесе оның бөлек өңiрлерiнде әлеуметтiк тұрақтылықтың нашарлауының ықтимал себептерi болып табылатын салалық ұйымдардағы әлеуметтiк-экономикалық жағдайдың тенденцияларын талқылайды.

4.4. Жұмыс берушілер:

1) Кодексте және ұйымдардың ішкі актілерінде көзделген тәртіппен және шарттарда түсіндіру жұмыстарын жүргізеді, ұйымдардың қызметкерлерімен тікелей және өз өкілдері арқылы ұсыныстарды қарастырады, келіссөздер жүргізеді және әлеуметтік-еңбек мәселелеріне кеңес береді;

2) бас мердігерлермен және қосалқы мердігерлермен еңбек және өндірістік қатынастар бойынша жұмысты ұйымдастырады;

3) медиация институттарын және омбудсменді еңбек дауларын сотқа дейінгі реттеу механизмдері ретінде тартады.

4.5. Кәсіподақтар:

1) Жұмыс берушілерге еңбек тәртібін нығайтуға көмектесу, ұжымдық келісімдердің ережелерін түсіндіреді;

2) ұжымдық еңбек дауларын шешуде келісілген рәсімдерді, еңбек арбитражын, делдалдықты барынша пайдаланады;

3) Жұмыс берушілерге кәсіподақтардың алқалы органдарының шешімдері туралы хабарлау, жоспарланған ұжымдық іс-шаралар туралы уақтылы ескертеді;

4) өз бастамасы бойынша жұмыс жылдамдығын азайту, ереуіл қозғалысын ұйымдастыру және қалыпты өндірістің өзгеруіне әкелетін басқа да бұзушылықтарға жол бермейді. Төтенше жағдайдың алдын алу шаралары (аштық ереуілі, жұмысын тоқтату және (немесе) тоқтата тұру, жұмыста болмауы және т.б.) қызметкерлер өкілдері қолданыстағы заңнамада көзделген жағдайларда және негіздер бойынша келісім рәсімдерінен кейін ғана жүзеге асырыла алады.

V. ЕҢБЕКТІ ТӨЛЕУ ЖӘНЕ АУЫР ЖҰМЫСПЕН АЙНАЛЫСАТЫН, ЗИЯНДЫ ЖӘНЕ ҚАУІПТІ ЕҢБЕК ЖАҒДАЙЛАРЫНДА ЖҰМЫС ІСТЕЙТІН ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРГЕ ҚОСЫМША ТӨЛЕМДІ БЕЛГІЛЕУДІҢ НЕГІЗГІ ҚАҒИДАСЫ

5.1. Тараптар, өндірістің тиімділігін арттыру арқылы саладағы қызметкерлердің кірістерін көтеруге бағытталған саясатты жүзеге асыру үшін өзара қажеттілігі мен жауапкершілігін мойындайды.

5.2. Тараптар келесілер туралы келісті:

1) еңбекақы төлеу жүйесін құруға және қайта қарауға, сыйақыларға және еңбекке ынталандырудың өзге де нысандарына қатысты ережелер ұжымдық шарттар мен (немесе) жұмыс берушінің актілерімен анықталады;

2) жалақы жүйесі біржолғы ынталандырушы төлемдерді есепке алмай, қызметкерлердің жалақыларының кемінде 75 пайызын негізгі жалақының үлесін қамтамасыз етуге тиіс

3) қызметкердің айлық жалақысының (еңбекақының) ең төменгі мөлшері республикалық бюджет туралы Қазақстан Республикасының заңымен сәйкес жылына белгіленген ең төменгі айлық жалақының мөлшерінен кем болмауы керек.

5.3. Жұмыс беруші ұжымдық шартта немесе жұмыс берушінің актісінде белгіленген тәртіппен индекстеуді ұйымдағы қаржы-экономикалық жағдайды ескере отырып жүргізеді;

5.4. Мерзімнен тыс демалыс, демалыс және мереке күндерінде жұмыс істеу, түнгі жұмысқа ақы төлеу, жұмыс берушінің кінәсі бойынша бос уақытты төлеу ұжымдық шарттың және (немесе) жұмыс берушінің актісіне сәйкес, бірақ Кодексте көзделген сомадан төмен емес мөлшерде төленеді.

5.5. Қызметкердің жалақысынан шегерім сот шешімі бойынша, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда жүзеге асырылады.

Жалақыны толық көлемде және еңбек заңнамасында көзделген мерзімдерде бермеген жағдайда, жұмыс беруші қызметкерге төлемді кешіктіру мерзіміне берешек пен айыппұл төлейді;

5.6. Қызметкерге тиісті біліктілік деңгейін ұтымды бөлуді және пайдалануды қамтамасыз ету үшін техниканың, технологияның, өндірістің және еңбектің деңгейіне сәйкес түрлі жұмыс орындарын жүргізу үшін еңбек нормалары (уақыт нормалары, өндіріс, еңбек, күтім, күш) белгіленеді.

Қолданыстағы еңбек нормаларын әзірлеу, енгізу, ауыстыру және қайта қарауды жұмыс беруші уәкілетті мемлекеттік еңбек жөніндегі уәкілетті орган белгілеген тәртіппен жүзеге асырады.

5.7. Жүйелерді белгілеу және өзгерту, қызметкерлерге сыйақы төлеу, материалдық ынталандыру, өтемақы төлемдері және басқа да төлемдер туралы барлық мәселелер кәсіптік одақтың сайланған органымен шешіледі.

5.8. Ұжымдық (еңбек) шартта, осы Келісімде белгіленген қызметкерлерге төлеу шарттары Кодексте белгіленгеннен төмен болмауы керек.

5.9. Өнеркәсіп ұйымдарындағы жалақы мөлшері жыл сайын Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасымен анықталған инфляцияны есепке ала отырып индекстелуі тиіс.

5.10. Ұжымдық шарттарда әлеуметтік кепілдіктер мен жеңілдіктердің мынадай түрлері бар:

- материалдық көмек;

- қызметкерлерге медициналық қызмет көрсетуді ұйымдастыру;

- мемлекеттік наградалармен, үздік белгілерімен марапатталған мемлекеттік наградалармен байланысты емес марапаттарға ие қызметкерлерді бір реттік көтермелеу, сондай-ақ ұйым ішіндегі ынталандырудың басқа түрлері;

- мерекелік күндерге, кәсіби мерекелерге, мерейтой күндеріне және лайықты демалу үшін кетуге қызметкерлерге біржолғы ынталандыру ақылары;

- аванстар, қызметкерлерге берілетін несиелер (қарыздар);

- қызметкерлерге қалпына келтіру үшін берілетін әлеуметтік төлемдер (жыл сайынғы ақылы еңбек демалысына материалдық көмек түрінде немесе емдеу мен демалыстыққа рұқсат беру түрінде);

- қызметкердің еңбекке жарамсыздығы, денсаулыққа зиян келтіруі немесе уақытша немесе тұрақты еңбекке жарамсыздыққа әкеліп соқтырған қызметкердің денсаулығы бірден нашарлауы немесе улануының нәтижесінде туындаған жұмыс апаттарына біржолғы ақы төлеу, ал қайтыс болған жағдайда - қызметкердің жалақысына тәуелді адамдарға 2 (екі) жылдық орташа жалақының мөлщерінде; мүгедектікті анықтау кезінде - жылдық орташа жалақы мөлшерінде;

- ұйымның қаржы мүмкіндіктеріне негізделген басқа әлеуметтік қолдаулар.

Саладағы ең төмен тарифтік мөлшерлеме

5.11. Тараптар 8-разрядтық тораптағы тарифтік коэффициенттерге негізделген жұмыскерлердің жұмыс орындарына және кәсіптерге арналған Бірыңғай тарифтік-біліктілік анықтамалығына сәйкес жұмыстарды тарифтеуді жүзеге асыру, жаңа еңбек нормаларын қайта қарау және енгізу, қызметкерлерге біліктілік санаттарын беру туралы келісті. (1-кесте).

1-Кесте. Қызметкерлерге есептелген тарифтік мөлшерлемелер

Тарифтік санаттар

1

2

3

4

5

6

7

8

Тарифтік коэффициенттер

1,000

1,085

1,186

1,339

1,542

1,796

2,075

2,394

 

Тарифтік санаттар

1

2

3

4

5

6

7

8

Тарифтік коэффициенттер

1,000

1,093

1,282

1,696

1,990  

2,334

2,738

3,211  

 

Ауыр жұмыстарда жұмыс істейтін, зиянды (немесе) қауіпті еңбек жағдайында жұмыс істейтін қызметкерлердің жалақысы қалыпты жұмыс жағдайында жұмыс істейтін жұмысшыларға төленетін жалақыларға қарағанда, лауазымдық жалақының өсіру (тарифтерге) немесе қосымша төлемдерді белгілеу жәнә оның мөлшері еңбек шартын зияндылық және қауіп дәрежесі бойынша жіктейтін өнеркәсіп коэффициенттері ұжымдық шартпен немесе жұмыс берушінің актісімен анықталады.

5.12. Ауыр жұмыстарда, зиянды және (немесе) қауіпті еңбек жағдайында жұмыс істейтін қызметкерлердің еңбегіне ақы төлеу өндірістердің, цехтардың, кәсіптер мен лауазымдардың тізбесіне, сондай-ақ ауыр жұмыстардың, зиянды (ерекше зиянды) және (немесе) еңбек жағдайлары еңбек жөніндегі уәкілетті мемлекеттік органмен белгіленеді

5.13. Салалық коэффициенттер Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасында белгіленген нормаларға сәйкес зияндылық дәрежесі бойынша жіктелген еңбек жағдайларына сәйкес мөлшерде белгіленеді.

Ауыр жұмыстарда, зиянды және (немесе) қауіпті жұмыс жағдайында жұмыс істейтін қызметкерлерге қосымша аралық коэффициенттердің шекті мәндері және қосымша төлемдерді белгілеудің бірыңғай тәртібі

5.14. Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық ұйымдарында ауыр жұмыстарға, зиянды (ерекше зиянды) және (немесе) қауіпті еңбек жағдайлары бар жұмыс орындарында 1,5; құрылыста - 1,6; құрылыс материалдарын өндіруде - 1 есе өсімақы салалық коэффициентін белгілеу.

5.15. Еңбек жағдайлары зиянды және (немесе) қауіпті еңбек жағдайларында жұмыс істейтін қызметкерлер еңбек жағдайлары өндірістік объектілерді аттестаттау нәтижесі бойынша дәлелденген еңбекке ақы төлеудің белгіленген арнайы шарттары қарастырылады.

VI. САЛАЛЫҚ БІЛІКТІЛІК ШЕҢБЕРІН БЕКІТУ ТӘРТІБІ

6.1. Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес, Өнеркәсіптік комиссия өнеркәсіп саласындағы салалық біліктілік шеңберін (бұдан әрі - СБШ) қарастырады және бекітеді.

6.2. СБШ біліктілік деңгейінің 8 (сегіз) деңгейін қамтитын Ұлттық біліктілік шеңбері (бұдан әрі - «ҰБШ») негізінде әзірленген.

6.3. СБШ үздіксіздік, сабақтастық және дәйекті түрде құзыреттеріне, дағдылары мен білімдеріне (кәсіптік қызмет саласына және біліктілік деңгейін жоғарылату дәрежесі бойынша жұмысының түріне байланысты) талаптардың жүйелі арту принциптеріне сәйкес әзірленді.

6.4. СБШ - бұл Ұлттық шеңбер құрылымына сәйкес жасалған шеңбер конструкциясын білдіреді. СБШ орындалған жұмыстың күрделілігіне және қолданылатын білімдердің, дағдылар мен құзыреттердің сипатына байланысты деңгейдегі маманның біліктілігіне салалық талаптарда жіктеледі. СБШ кәсіби және жеке құзыреттілікке, білімге, дағдыға және дағдыға қойылатын талаптардың егжей-тегжейлі құрылымдық сипаттамасын қамтиды.

6.5. Әзірлеуші СБШ мақұлдағаннан кейін бес жұмыс күні ішінде тиісті қызмет саласының мемлекеттік органына мемлекеттік және орыс тілдеріндегі бір данасын қағаз және электронды таығышта жібереді.

VII. ҚАУІПСІЗДІКТІ ЖӘНЕ ЕҢБЕКТІ ҚОРҒАУДЫ ҚҰРУ

ҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ ЕҢБЕКТІ ҚОРҒАУ ҮШІН ӨНДІРІСТІК КЕҢЕСІН ҚҰРЫЛУ ТӘРТІБІ ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТІ

7.1. Келісім Тараптары қызметкерлердің өмірі мен денсаулығын сақтауды салалық ұйымдарда еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау саласындағы саясаттың негізгі бағыты ретінде мойындайды және мынадай міндеттемелерді қабылдайды.

7.2. Жұмыс берушілер:

1) Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне, өзге де нормативтік құқықтық актілерге және осы Келісімге сәйкес қызметкерлерді қауіпсіз еңбек жағдайлары мен еңбекті қорғауды қамтамасыз етеді;

2) қызметкерлердің өмірі мен денсаулығына зиян келтіретін кез-келген қауіп-қатердің алдын алу бойынша шаралар қабылдайды:

- еңбекті қорғауды басқару жүйесін құру және жұмыс істеуін қадағалайды;

- еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жағдайлары мен шарттары туралы ішкі бақылауды ұйымдастырады;

- өнеркәсіптік қауіпсіздік және еңбекті қорғау жөніндегі Кеңестің қызметіне жағдай жасайды;

3) еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау, өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша қызметкерлердің білімдерін тексеру, оқыту, нұсқау беру, сондай-ақ өндірістік процесті қауіпсіз жүргізу және өз есебінен жұмыс істеу үшін құжаттарды ұсынады;

4) кемінде үш жылда бір рет жұмысшы қауіпсіздігі мен денсаулығын сақтауға жауапты басқарушы қызметкерлеріне, ұйымдардағы қызметкерлердің біліктілігін арттыратын еңбек қауіпсіздігі мен денсаулығына арналған өндірістік кеңестің мүшелеріне еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, өнеркәсіптік қауіпсіздік туралы білімді оқытуды ұйымдастырады;

5) қызметкерлерге қажетті санитарлық-гигиеналық жағдайларды жасайды, арнайы киім мен аяқ киімді беру және жөндеуді қамтамасыз етеді, алдын-алу шаралары, жуғыш және дезинфекциялаушы құралдар, медициналық жедел жәрдем жинағы, сүт немесе баламалы азық-түлік өнімдерін және (немесе) диеталық (емдік және профилактикалық ), еңбек жөніндегі уәкілетті мемлекеттік орган белгілеген нормаларға сәйкес жеке және ұжымдық қорғаныс арқылы жүзеге асырылады;

6) он сегіз жасқа толмаған қызметкерлерге белгіленген шектеулерден асатын салмақтарды көтеруге және тасымалдауға тыйым салады;

7) әйелдерге белгіленген шектеулерден асатын салмақтарды көтеруге және тасымалдауға тыйым салады;

8) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен еңбек қызметі бойынша жазатайым оқиғаларды тергеуді қамтамасыз етеді;

9) жазатайым оқиғалар мен кәсіби ауруларды есепке алу, жазу және талдау;

10) уәкілетті мемлекеттік еңбек жөніндегі органға және жергілікті еңбек инспекциясына, қызметкерлердің өкілдеріне, олардың жазбаша өтініші бойынша, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жағдайының жай-күйіне мониторинг жүргізу үшін қажетті ақпаратты қамтамасыз етеді;

11) мемлекеттік еңбек инспекторларының бұйрықтары мен қорытындыларына, Өнеркәсіптік қауіпсіздік және еңбекті қорғау жөніндегі басқармасының шешімдеріне орындайды;

12) өндірістік объектілерді еңбек жағдайлары бойынша аттестациялау өкілдерінің қатысуымен кем дегенде әр бес жыл сайын өткізіледі;

13) еңбек (қызметтік) міндеттерін орындау кезінде қызметкерді жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыруды қаржыландыру үшін қажетті қаражат бөледі;

14) еңбек жөніндегі уәкілетті орган белгілеген тәртіппен еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі нұсқаулықтарды әзірлеуді, бекітуді және қайта қарауды жүзеге асырады;

15) келісімде, ұжымдық шартта, Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда, сондай-ақ еңбек жағдайларын өзгерту арқылы басқа жұмысқа ауысқан кезде, кәсіптік аурудың көріністері пайда болғанда, қызметкерлердің медициналық тексеруден өтуі және ауысым алдындағы, ауысымнан кейінгі медициналық тексерулердің міндетті түрде мерзімін (өндірістік қызмет барысында) қамтамасыз етеді;

16) қызметкерлердің, соның ішінде жұмысқа жаңадан қабылданған қызметкерлердің назарына белгіленген жұмыс және демалыс режимін, жұмыс жағдайының жай-күйі туралы сенімді ақпарат, зиян мен қауіптіліктің дәрежесі, денсаулығына тигізетін ықтимал зардаптар туралы ескертеді;

17) суық немесе ыстық мезгілде жұмыс істейтін қызметкерлерді ашық ауада, жабық жылытылмайтын бөлмелерде, сондай-ақ жүктеу және түсіру жұмыстарымен айналысатын қызметкерлерге, жұмыс уақытына қосылатын жылыту немесе салқындату және демалу үшін арнайы үзілістерді және жылыту мен салқындату үй-жайларын орналастыруды қамтамасыз етеді;

18) маңызды қауіптер мен тәуекелдерді бағалау, оларды азайту бойынша шаралар қабылдау;

19) еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау бойынша республикалық салалық шолуды ұйымдастырады, салалық ұйымдар арасында кәсіби дағдыларды дамытады, Кәсіподақ есебіне жыл сайынғы жалақы қорының 0,05% шегереді. Бұл қаражат Жұмыс берушінің және Кәсіподақтың бірлескен шешімімен еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі республикалық салалық тексерулер, кәсіби шеберлік конкурстарын өткізу үшін пайдаланылады.

7.3. Жұмыс берушілер міндеттеледі:

Ұжымдық шартқа міндетті қосымшалар әзірлеу, бекіту және енгізу:

- кəсіпорындардың қызметкерлерінің тізімі жəне қолданыстағы салалық нормаларға сəйкес ЖҚҚ олардың тегін қамту  нормалары;

- типтік нормалардан тыс шығарылған, соның ішінде аралас кәсіптер үшін шығарылған ЖҚҚ кәсіпорындарының қызметкерлерін тегін қамту  нормалары;

- еңбек қорғаудың жылдық және ұзақ мерзімді жоспарлары, оларды қаржыландыру және материалдық-техникалық қамтамасыз етуі;

- жұмыс орындарын аттестаттау нәтижелерімен расталған арнайы еңбек жағдайлары қосымша еңбек демалысын, жұмыс уақытын қысқартуға, зиянды және қауіпті еңбек жағдайлары үшін қосымша ақы алуға мүмкіндік беретін мамандық пен қызметі бойынша жұмыс орындарының тізімі;

- сүт немесе басқа да балама тағамдарды алуға құқық беретін мамандық тізімі мен жұмысшылардың санаттары;

- сабын немесе өзге де уытты заттарды алуға құқығы бар мамандық тізімі мен жұмысшылардың санаттары;

7.4. Кәсіподақтар, Кәсіподақтардың сайланбалы органдары:

1) еңбек қауіпсіздігі және еңбек қорғау бойынша Өндірістік кеңес шеңберінде еңбекті қорғау талаптарын қамтамасыз ету, кәсіптік жарақаттар мен кәсіптік аурулардың алдын алу, сондай-ақ жұмыс орындарындағы еңбек жағдайлары мен қауіпсіздікті тексеруді жүзеге асыру үшін жұмыс берушімен бірлесіп іс-шараларды ұйымдастырады;

2) қызметкерлерге олардың құқықтарын қорғау және еңбек қорғау саласындағы өз міндеттерін орындау үшін түсіндіру жұмыстарын жүргізеді;

3) осы Келісімнің, ұжымдық шарттардың, еңбек жағдайларын және еңбекті қорғауды жақсарту жөніндегі шаралар, жазатайым оқиғалардың, кәсіптік аурулардың, қауіпті өндірістік объектілердегі авариялардың себептерін жоюды ұйымдастырады;

4) ұйымдардағы еңбек жағдайларын жақсарту үшін еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау, кәсіптік дағдылар, түрлі салалық және облыстық конкурстардың республикалық салалық сараптамасын өткізуді ұйымдастырады және оған қатысады;

5) осы Келісім шеңберіндегі атқарушы билік органдарымен, мемлекеттік бақылау және қадағалау органдарымен, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау саласындағы жұмыс берушілермен тығыз өзара қарым-қатынас жасайды; 

6) еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі Өндірістік кеңес құрамында еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі ішкі бақылауды жүзеге асырады, сондай-ақ, жазатайым оқиғалар мен кәсіптік ауруларды тергеуге, жарақаттанудың алдын-алу үшін іс-шараларды әзірлеуге және олардың орындалуын бақылауға қатысады;

7) Кәсіподақ мүшелеріне қауіпсіз және салауатты еңбек жағдайлары үшін олардың құқықтарын қорғауда практикалық көмек көрсету, мемлекеттік органдарда, соттарда олардың мүдделерін білдіру жұмыстарын жүргізеді;

8) ұжымдық шарттың тиісті бөлігімен бірге қауіпсіз еңбек жағдайлары мен еңбекті қорғауды қамтамасыз ету мақсатында, өнеркәсіп ұйымдарының қаржылық-экономикалық жағдайын ескере отырып, еңбекті қорғау бойынша нақты шаралар (бағдарламалар, жоспарлар, келісімдер және т.б.)әзірлей алады.

7.5. Министрлік жұмыс берушілер мен кәсіподақтармен бірлесіп, еңбек заңнамасын қолдану туралы пікірталастарға қатысады.

7.6. Жұмыс берушінің бастамасы бойынша және (немесе) қызметкерлердің немесе олардың өкілдерінің бастамасымен еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі өндірістік кеңес (бұдан әрі - Өндірістік кеңес) құрылады. Оның құрамына жұмыс берушінің өкілдері, қызметкерлердің өкілдері, оның ішінде еңбекті қорғау жөніндегі техникалық инспекторлар кіреді

7.7. Өндірістік кеңес құрамы жұмыс берушінің және қызметкерлердің өкілдерінің бірлескен шешімімен бекітіледі.

7.8. Өндірістік кеңесті жұмыс берушілер мен қызметкерлердің өкілдерінен, екі жыл мерзімімен ротациялық негізде кеңестің мүшелерімен сайланған төраға басқарады. Өндірістік кеңесінің шешімдері жұмыс беруші мен қызметкерлер үшін міндетті болып табылады.

7.9. Өндірістік кеңес жұмыс берушілер мен қызметкерлердің еңбекті қорғау, кәсіптік жарақаттар мен кәсіптік аурулардың алдын-алуын қамтамасыз ету бойынша бірлескен іс-қимылын ұйымдастырады, сондай-ақ еңбек қорғау техникалық инспекторлары жұмыс орындарындағы еңбек қорғау мен жағдайлары тексеруді ұйымдастырады. Еңбекті қорғау жөніндегі техникалық инспекторлардың кандидатураларын кәсіподақтар, ал ол болмаған жағдайда қызметкерлердің кемінде үштен екі бөлігінің қатысуымен көпшілік дауыспен ұйым қызметкерлерінің жалпы жиналысында ұсынылады.

7.10. Еңбекті қорғау жөніндегі техникалық инспекторлардың кандидатурасы Өндірістік кеңес шешімімен бекітіледі. Еңбекті қорғау жөніндегі техникалық инспекторлардың мәртебесі, құқықтары мен міндеттері, сондай-ақ олардың бақылауды жүзеге асыру тәртібі Өндірістік Кеңесінің шешімі бойынша анықталады.

7.11. Тараптар техникалық инспекторлардың ұжымдық еңбек шарттарын, өндірістік кеңестің мүшелері жыл жұмысының қорытындылары бойынша оларды айқындау үшін материалдық ынталандыру шаралары туралы келіседі.

VIII. ҰЖЫМДЫҚ  ЕҢБЕК ДАУЛАРЫН ЕҢБЕК ҚАТЫСУШЫЛАРЫНЫҢ АЛДЫН АЛУ ЖӘНЕ ШЕШУ ЖӨНІНДЕГІ КЕҢЕСІНІҢ ҚҰРЫЛУ ТӘРТІБІ ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТІ

8.1. Жұмыс берушінің бастамасы бойынша және (немесе) қызметкерлердің немесе олардың өкілдерінің бастамасымен салалық  ұйымдардағы ұжымдық еңбек дауларын болдырмау және шешу үшін ұжымдық еңбек дауларын  алдын-алу және шешу жөніндегі кеңес (бұдан әрі - Кеңес) құрыла алады.

8.2. Кеңес Қазақстан Республикасының Кәсіподақтар федерациясымен бекітілген Қазақстан Республикасы өңірлерінде еңбек жанжалдарының алдын алу және оларды шешу жөніндегі іс-әрекеттер алгоритмін қолданып, салалық ұйымдардағы еңбек дауларын болдырмау және шешу әдістері мен ұсыныстарын әзірлейді.

8.3. Кеңестің шешімі ұсынылатын сипатта болады, ұжымдық еңбек даулары мен қақтығыстардың, ереуіл қозғалыстарының туындауына әкелуі мүмкін себептер мен жағдайларды жою жөніндегі шараларды қамтиды.

8.4. Кеңес функциясының салалық деңгейінде, оның құрылуынсыз, функциялары әлеуметтік әріптестік пен әлеуметтік және еңбек қатынастарын реттеу жөніндегі салалық комиссияның жұмысы шеңберінде жүзеге асырылады

IX. КЕЛІСІМДЕРДІ, ҰЖЫМДЫҚ ШАРТТАРДЫ ӘЗІРЛЕУ ЖӘНЕ ҚАБЫЛДАУҒА ҚАТЫСАТЫН БАҚЫЛАУ ТОБЫНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ ТӘРТІБІ, ҚҰЗЫРЕТІ ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТІ

9.1. Әлеуметтік әріптестік туралы Тараптардың өзара міндеттемелері туралы Келісімге (ұжымдық келісімдерге) толықтыруды бақылау мақсатында келісімдерді, ұжымдық шарттарды әзірлеуге және қабылдауға қатысу үшін байқаушылар тобы (бұдан әрі - Топ) құрылады.

9.2. Топ әлеуметтік серіктестікке қатысушы Тараптардың тең өкілдерінен қалыптастырылады және Салалық комиссияның немесе жұмыс берушілер өкілдері мен қызметкерлер өкілдері комиссиясы шешімдерімен бекітіледі.

9.3. Топ Шартты (ұжымдық шарттарды) әзірлеу және оны қол қою кезінде өз қызметін жүзеге асырады. Топты оның мүшелерінің бірі басқарады

9.4. Салалық комиссия Топтың толыққанды жұмысына жәрдемдеседі, оны қажетті ақпараттармен қамтамасыз етеді.

9.5. Топтың Қазақстан Республикасының Кодексіне және заңнамасына қайшы келмейтін ұсыныстары мен ескертулері Салалық комиссияның (қызметкерлер мен жұмыс берушілердің ұйым деңгейіндегі өкілдері) міндетті түрде қарауына жатады.

Сонымен бірге, еңбек заңнамасымен салыстырғанда қызметкерлердің жағдайын жақсартатын ұсыныстар Салалық комиссияға (қызметкерлер мен жұмыс берушілердің ұйым деңгейіндегі өкілдері) ұсыныстық сипат болып табылады,

9.6. Топ:

- әлеуметтік әріптестік Тараптарының Салалық келісімді (ұжымдық шарттарды) әзірлеу жөніндегі келіссөздерді бастау туралы жазбаша ұсыныстарды уақытылы қарауға;

- келіспеушіліктер болған жағдайда Кодексте белгіленген мерзімде хаттама  жасауға;

- келіссөздер жүргізу, әзірлеу мерзімдерін, Салалық келісімді (ұжымдық шарттарды) жасау тәртіптерін сақтауға, оған өзгерістер мен толықтырулар енгізуге;

- Салалық Келісімге (ұжымдық шарттарға) енгізу туралы ұсыныстарды қарау нәтижелеріне;

- келiссөздер жүргiзу және қол қойылған Салалық келiсiмдi жариялауға, сондай-ақ ұжымдық келiсiмдердi тиiстi еңбек инспекциясына мониторинг жасау үшін ұсыныуға;

- Салалық комиссия жұмысын ұйымдастыруын қамтамасыз етуге (ұйым деңгейіндегі қызметкерлер өкілдері);

- әлеуметтік әріптестік тараптарымен келіссөздер жүргізу үшін қажетті ақпаратты уақтылы беруге бақылау жүргізеді.

9.7. Топ өз қызметінде бейтараптық пен алалықсыздық принциптерін басшылыққа алады.

X. КАДРЛАДРЫҢ ӘЛЕУЕТТІН ЖӘНЕ БІЛІКТІЛІКГІН ДАМЫТУ ЖӨНІНДЕГІ ҮЙЛЕСТІРУШІ ОРТАЛЫҒЫНЫҢ ҚҰРЫЛУ ТӘРТІБІ ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТІ

10.1. Сала ұйымдарында персонал білімдерін сақтау және дамыту мақсатында Тараптар Кадрлар әлеуетін және біліктілігін дамыту жөніндегі үйлестіруші орталығы (бұдан әрі - Үйлестіруші орталық) жұмыс жасауының қажеттілігі туралы келісті.

10.2. Үйлестіруші орталық - саланы білікті кадрлармен және қажетті біліктілік стандарттарымен қамтамасыз ету бойынша жұмысын үйлестіретін консультативтік-кеңесші орган.

10.3. Үйлестіруші орталығының негізгі міндеттері:

- кәсіби стандарттар басымдықтарын жаңарту бойынша ұсынымдар;

- білім беру бағдарламаларын келістіру жөніндегі ұсыныстар;

- қайта қаралған білім беру бағдарламалары туралы түсініктемелер;

- Салалық біліктілік шеңберлерін дамыту және қолдау бойынша ұсыныстар;

- салалық оқу орындарын аккредиттеу бойынша ұсыныстар;

- талап етілетін ауқымда және біліктілікте орта және ұзақ мерзімді даму тенденцияларын бағалау бойынша ұсыныстар;

- салалық ұйымдарда өндірістік кадрларды даярлаудағы, инженерлік-техникалық кадрлардың біліктілігін арттырудағы стандарттар;

- кадрларды даярлау және қайта даярлау мәселелері бойынша конференциялар, семинарлар, дөңгелек үстелдер ұйымдастыру бойынша ұсыныстар болып табылады.

XI. ҚОРЫТЫНДЫ ЕРЕЖЕЛЕР

11.1. Келісімнің қолданылу мерзімі ішінде қабылданған және қызметкерлердің әлеуметтік-экономикалық жағдайын жақсартатын нормативтік-құқықтық актілер күшіне енген сәттен бастап Келісімнің тиісті тармақтарын кеңейтеді .

11.2. Тараптардың ешқайсысы Келісімнің кез-келген ережесін бір жақты тәртіпте өзгертуге немесе тоқтата тұруға құқылы емес. Келісімге өзгерістер мен толықтырулар Тараптардың жалпы келісімі бойынша ғана жүзеге асырылады және Тараптардың кез келгенінің қосымша келіссөздерді бастау туралы талаптары басқа Тараптар үшін міндетті болып табылады. Басқа Тараптан келіссөздерді бастау туралы жазбаша ұсыныс алған тараптар оларды 10 (он) күнтізбелік күн ішінде қарауға және келіссөздерді бастауға міндетті.

11.3. Келісімнің ережелеріне және оған белгіленген тәртіппен қабылданған барлық түзетулерге Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасымен салыстырғанда қызметкерлердің жағдайын нашарлатуына жол берілмейді.

11.4. Келісімге қатысушылардың біреуі қайта ұйымдастырылған жағдайда оның орындаудағы міндеттері Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес құқықтық мұрагерге берілуге тиіс.

11.5. Тараптар Келісімнің қолданылу мерзімі аяқталғанға дейін кемінде үш ай бұрын жаңа Келісімді әзірлеу және жасау туралы келіссөздерді бастауға міндеттеледі.

11.6. Осы Келiсiмнiң ережелерi Келiсiмге қол қойған Тараптар үшiн мiндеттi болып табылады және ұжымдық келiсiмдер жасасу кезiнде қолдануға жатады.

Салалық ұйымдарда ұжымдық келісім болмаған жағдайда, осы Келісім тікелей әсер етеді.

11.7. Келісім барлық Тараптар қол қойған сәттен бастап күшіне енеді және жаңа Келісім қабылданғанға дейін жарамды болады, Тараптар қол қойған күннен бастап күнтізбелік он күн ішінде Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінде хабарламалық тіркеуге жатады.

11.8. Берілген міндеттемелерді бұзғаны үшін Тараптар Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына және осы Келісімге сәйкес жауапты болады.

11.9. Келісімді іске асыруды әлеуметтік әріптестік Тараптары бақылайды. Өнеркәсiп комиссиясы оның бекiтілген тәртiбімен Тараптардың Келiсiмнiң ережелерiн бұзу мәселелерiн қарауға және оларды жою жөнiнде шаралар қолдана алады.

Келісімді іске асыру барысында туындайтын барлық даулар Комиссия отырысында шешіледі, ал келіспеген жағдайда - Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес сот тәртібімен шешіледі.

11.10. Келісім бірдей заңды күші бар мемлекеттік және орыс тілдерінде 4 (төрт) данада жасалып және қол қойылған. Сала ұйымдарындағы Жұмыс берушілер мен Кәсіподақтар бірлесіп, осы Келісімді қол қойылған күннен бастап бір ай ішінде қызметкерлерге хабарлауды қамтамасыз етеді. Келісімнің мәтіні бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланады.

11.11. Министрлік салалық деңгейде уәкілетті мемлекеттік орган бола отырып, Келісімді ресми жариялауды қамтамасыз етеді.

ТАРАПТАРДЫҢ ӨКІЛЕТТІ ӨКІЛДЕРІНІҢ ҚОЛДАРЫ

Қазақстан Республикасы инвестициялар

және даму Министрлігі Вице-Министрі                                   Р.В. Скляр 

 

«Атамекен» Қазақстан Республикасының

Ұлттық Кәсіпкерлер палатасының

өкілетті өкілдері                                                                              М. Бисарова

 

«Құрылыс комплексі және тұрғын-үй

коммуналдық шаруашылық

қызметкерлерінің салалық

кәсіподағы» ҚБ төрағасы                                                   К. Есенғазин

Published on: 30.01.2018
Updated on: 22.05.2018
© 2019

Ministry of Industry and Infrastructural Development of the Republic of Kazakhstan

Ministry for Investments and Development, Republic of Kazakhstan Committee on construction, housing and utilities services